17 đại học Việt Nam vừa lần đầu tiên góp mặt trong bảng xếp hạng THE Impact Rankings 2026, một bước tiến đáng chú ý so với năm trước. Điều khiến các nhà quản lý giáo dục quan tâm không chỉ là thứ hạng, mà là câu hỏi: những hành động cụ thể nào bên trong khuôn viên đã chuyển hóa thành điểm số quốc tế? Trong bối cảnh phát triển bền vững giáo dục trở thành ưu tiên, vai trò của đồng phục tốt nghiệp bền vững đang được nhìn nhận khác. Những lựa chọn về chất liệu và quy trình sản xuất lễ phục không còn dừng ở yếu tố thẩm mỹ hay nghi lễ, mà trực tiếp cung cấp dữ liệu định lượng cho các chỉ số ESG nhà trường. Đây là lúc các trường bắt đầu xem xét lễ phục như một phần của chiến lược tác động cộng đồng, thay vì chỉ là trang phục cho một buổi lễ.
Bốn trụ cột của THE Impact Rankings 2026 và trọng số của stewardship
Bảng xếp hạng THE Impact Rankings 2026 không chỉ đo lường học thuật, mà còn chấm điểm tác động thực tế của các trường đại học đối với 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG). Cơ chế tính điểm cốt lõi khá rõ ràng: điểm tổng hợp của một trường được hình thành từ điểm của SDG 17 (Phối hợp vì mục tiêu) cộng thêm ba điểm cao nhất trong 16 mục tiêu còn lại.
Cấu trúc bốn trụ cột
Để phân bổ điểm số, THE sử dụng bốn trụ cột chính: nghiên cứu, giảng dạy, stewardship (trách nhiệm quản lý) và outreach (truyền thông). Trong đó, trụ cột stewardship đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá cam kết nội tại của trường đối với phát triển bền vững. Đây là nơi các hành động xanh được thực hiện ngay trong khuôn viên trường — từ cách quản lý chất thải, hiệu quả năng lượng, cho đến những thay đổi cụ thể trong hoạt động thường ngày — được định lượng và chấm điểm.
Tiêu chí định lượng: Từ hành động đến điểm số
Điểm mấu chốt để một sáng kiến xanh trở thành điểm số trong trụ cột stewardship là tính khả thi về mặt định lượng. Một hành động không thể đo lường sẽ khó được ghi nhận trong báo cáo ESG nhà trường. Ví dụ, việc chuyển đổi lễ phục tốt nghiệp từ vải truyền thống sang chất liệu tái chế (rPET) không chỉ là thay đổi hình thức, mà còn tạo ra dữ liệu cụ thể: lượng sợi tái sử dụng, tỷ lệ giảm chất thải. Những con số này chính là cơ sở để trường đại học minh chứng cho sự cam kết thực chất, từ đó nâng cao thứ hạng trong các chỉ số về phát triển bền vững giáo dục.
Đại học FPT: đường cong thăng hạng và dấu vết của đồng phục bền vững
Từ nhóm 801–1000 năm 2022, Đại học FPT đã vươn lên nhóm 201–300 trong bảng xếp hạng THE Impact Rankings 2026. Mức tăng này không đến từ các thay đổi mang tính hình thức, mà phản ánh sự chuyển dịch nhất quán trong cách trường định hình chiến lược nội tại. Trong đó, việc thay thế trang phục truyền thống bằng đồng phục sinh thái là một hành động cụ thể, có thể đo lường được và trực tiếp góp phần nâng cao chỉ số ESG nhà trường.
Vị thế toàn cầu và đóng góp vào các mục tiêu SDG
Đại học FPT ghi nhận kết quả ấn tượng khi xếp thứ 87 thế giới về Giáo dục chất lượng (SDG4) và thứ 14 về Việc làm và Tăng trưởng kinh tế (SDG8). Những con số này cho thấy trường không chỉ tập trung vào chất lượng đào tạo mà còn tác động rõ rệt đến thị trường lao động và tăng trưởng cộng đồng. Khi một trường đại học đạt được vị thế trong các nhóm SDG cốt lõi, khả năng được xem xét cho nhóm tổng thể cao hơn sẽ tăng lên đáng kể. Sự hiện diện của các hoạt động xanh trong khuôn viên, bao gồm cả lễ phục tốt nghiệp, trở thành dữ liệu thực tế hỗ trợ cho các báo cáo đánh giá định kỳ. Đây là minh chứng cho thấy phát triển bền vững giáo dục không chỉ nằm trong văn bản chính sách, mà được hiện thực hóa thông qua những chi tiết vận hành hằng ngày.
Liên kết lễ phục xanh và trụ cột stewardship
Trong cơ chế chấm điểm của THE, trụ cột stewardship đánh giá cách một tổ chức quản lý tài nguyên và trách nhiệm môi trường của chính mình. Việc sử dụng đồng phục tốt nghiệp bền vững trong các sự kiện lễ tốt nghiệp tạo ra một tác động trực tiếp đến chỉ số quản lý chất thải và phát thải carbon. Mỗi bộ lễ phục được sản xuất từ vật liệu tái chế hoặc thân thiện với môi trường là một hành động cụ thể, có thể được ghi nhận và chuyển đổi thành điểm số trong báo cáo ESG. Khi các hành động xanh trở thành một phần của quy trình tổ chức sự kiện, trường đại học không chỉ giảm thiểu tác động môi trường mà còn xây dựng được hồ sơ chứng minh minh bạch, đáp ứng tiêu chuẩn của các tổ chức đánh giá quốc tế.
Mỗi bộ lễ phục tốt nghiệp làm từ vải truyền thống thường bị bỏ đi ngay sau buổi lễ, tạo ra lượng lớn chất thải sợi. Thay thế chúng bằng đồng phục tốt nghiệp bền vững giúp trường đại học giảm phát thải carbon và chuyển dịch chuỗi cung ứng theo hướng tuần hoàn, đáp ứng trực tiếp tiêu chí của SDG 12 (Sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm) và SDG 13 (Hành động vì khí hậu).
Dữ liệu đo lường cho báo cáo SDG
Hệ thống đánh giá của THE Impact Rankings không chỉ chấm điểm theo cảm nhận mà dựa trên các con số cụ thể. Khi một trường thay thế một phần vải polyester thông thường bằng vải rPET (polyester tái chế), tỷ lệ này trở thành dữ liệu thực chứng để nộp trong hồ sơ xanh hóa lễ tốt nghiệp. Các chỉ số ESG nhà trường, bao gồm tổng khối lượng vải tái chế và mức giảm khí thải tương đương, đều được tính toán dựa trên những thay đổi vật chất này. Dữ liệu càng chi tiết, điểm số càng rõ ràng và thuyết phục hơn trong mắt hội đồng đánh giá.
Thực tiễn từ các trường trong top 300
Các trường đại học như Kinh tế TP.HCM, Nguyễn Tất Thành và Phenikaa đã chứng minh hiệu quả của việc tích hợp tiêu chuẩn sinh thái vào sự kiện tốt nghiệp. Kinh tế TP.HCM vươn lên nhóm 101–200 nhờ sự cải thiện nhất quán trong các hoạt động bền vững, trong khi Nguyễn Tất Thành tiến vào nhóm 201–300. Phenikaa cũng ghi nhận sự di chuyển đáng kể lên nhóm 401–600. Những trường này cho thấy rằng việc áp dụng đồng phục sinh thái không chỉ là một lựa chọn thẩm mỹ mà là một chiến lược quản trị nguồn lực. Nó giúp tổ chức giáo dục chuyển từ các hoạt động xanh hình thức sang những hành động có thể định lượng, góp phần nâng cao vị thế trong bảng xếp hạng quốc tế và thúc đẩy phát triển bền vững giáo dục một cách thực chất.
Câu hỏi thường gặp về lễ phục tốt nghiệp bền vững và xếp hạng THE
Lễ phục xanh có thực sự ảnh hưởng đến điểm số THE không?
Việc chuyển đổi sang đồng phục tốt nghiệp bền vững đóng vai trò thiết yếu trong việc nâng cao vị thế của các trường đại học tại THE Impact Rankings. Theo cơ chế đánh giá, bất kỳ hoạt động nào tạo ra dữ liệu định lượng cụ thể đều được ghi nhận trong trụ cột stewardship. Khi nhà trường thay thế chất liệu truyền thống bằng vải tái chế, họ cung cấp cho hội đồng chấm điểm một chỉ số rõ ràng về cam kết với SDG 12 (Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm), từ đó góp phần trực tiếp vào tổng điểm của trường.
Những chỉ số ESG nhà trường nào được tính từ thay đổi này?
Các chỉ số ESG nhà trường phản ánh tác động môi trường cụ thể thông qua quy trình sản xuất và sử dụng lễ phục. Thay đổi chất liệu vải giúp giảm lượng phát thải carbon trong chuỗi cung ứng và giảm khối lượng chất thải rắn trong khuôn viên. Những con số này, khi được tổng hợp vào báo cáo ESG hàng năm, trở thành bằng chứng sống động cho hiệu quả của các chính sách xanh mà trường đã triển khai.
Trường nên bắt đầu quá trình xanh hóa từ đâu?
Để xanh hóa lễ tốt nghiệp một cách hiệu quả, các trường nên bắt đầu bằng những thay đổi có thể đo lường ngay lập tức. Một bước khởi động thực tế là thay thế một phần vải truyền thống bằng vải rPET (polyester tái chế) cho mùa tốt nghiệp tới. Việc ghi nhận số liệu đầu tiên về lượng vải được tiết kiệm sẽ tạo ra bộ dữ liệu nền tảng, giúp nhà trường dễ dàng chứng minh tác động môi trường khi nộp hồ sơ đánh giá trong các kỳ tiếp theo.
TS. Lê Trường Tùng, Giám đốc điều hành Đại học FPT, từng nhấn mạnh rằng sứ mệnh của một đại học không chỉ nằm ở việc đào tạo nhân tài, mà còn là đóng góp cụ thể cho các mục tiêu phát triển bền vững của xã hội. Cách tiếp cận này biến từng hành động nội bộ — từ giảm nhựa trong khuôn viên đến lựa chọn chất liệu cho trang phục — thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn. Khi các trường Việt Nam bắt đầu ghi nhận dữ liệu từ những thay đổi nhỏ như thế này, chúng ta thấy rõ hơn bức tranh tổng thể: phát triển bền vững giáo dục không phải là khẩu hiệu, mà là một hệ thống đo lường được, nơi mỗi quyết định đều có trọng số riêng trong bảng xếp hạng quốc tế.
Vậy câu hỏi đặt ra cho năm tới là gì? Trong bối cảnh 17 trường Việt Nam đã có mặt tại THE Impact Rankings 2026, các nhà quản lý sẽ còn làm gì để không chỉ duy trì mà còn mở rộng đà thăng hạng? Liệu chúng ta sẽ thấy thêm nhiều cơ sở giáo dục chuyển dịch từ các sáng kiến tự phát sang một quy trình chuẩn hóa, nơi mọi chỉ số ESG nhà trường đều được giám sát và tối ưu hóa một cách có hệ thống, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh thực sự trên bản đồ giáo dục toàn cầu?
