Nhiều trường đại học công bố cam kết ESG rầm rộ trên website, nhưng khi được hỏi về một con số cụ thể, phần lớn lại lúng túng. Nghịch lý này đặt ra câu hỏi then chốt: làm sao để biến những hành động nhỏ, như thay đổi chất liệu trong đồng phục tốt nghiệp xanh, thành minh chứng đo được cho các xếp hạng phát triển bền vững như QS Sustainability hay THE Impact?
Bài viết này không đi sâu vào kỹ thuật cộng điểm, mà tập trung vào cách chuyển đổi hoạt động thường nhật thành dữ liệu quản trị có hệ thống. Thay vì coi xanh hóa lễ phục như một điểm cộng riêng lẻ, chúng ta sẽ xem xét nó như một mảnh ghép trong bức tranh ESG đại học, nơi mỗi lựa chọn chất liệu đều phản ánh năng lực minh bạch và kiểm soát của nhà trường.
Xanh hóa lễ phục: Từ hình thức sang minh chứng ESG có hệ thống
Nhiều trường công bố cam kết xanh trên website nhưng không thể chỉ ra một con số cụ thể nào. PGS.TS Bùi Quang Hùng, Phó Giám đốc phụ trách của Đại học Kinh tế TP.HCM, từng nhấn mạnh rằng các bảng xếp hạng quốc tế không chỉ chấm điểm kỹ thuật mà đòi hỏi “hành động có hệ thống”. Điều này có nghĩa là nhà trường cần chuyển từ lời hứa sang minh chứng thực tế có thể kiểm chứng.
SDG 12 về sản xuất và tiêu thụ có trách nhiệm chính là thước đo này. Thay đổi chất liệu của bộ đồng phục tốt nghiệp xanh không phải là một cử chỉ mang tính hình thức. Nó là một hành động cụ thể, cho phép đo lường lượng vật liệu thay thế hoặc vòng đời sản phẩm.
Sự khác biệt nằm ở cách tích hợp dữ liệu. Một thay đổi đơn lẻ chỉ có giá trị khi nó được ghi nhận trong báo cáo ESG đại học, chứ không phải là một điểm cộng tách biệt. Khi nhà trường quy trình hóa việc lựa chọn vải, theo dõi nguồn cung và công bố tác động, lễ phục trở thành một phần của khung quản trị tổng thể. Điều này giúp trường xây dựng hồ sơ minh bạch cho các hội đồng đánh giá xếp hạng phát triển bền vững.
Cách QS Sustainability và THE Impact đo tác động bền vững
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa các bảng xếp hạng học thuật và các chỉ số phát triển bền vững. Trong khi QS Asia hay THE Asia đánh giá năng lực học thuật và nghiên cứu truyền thống, thì QS Sustainability và THE Impact lại tập trung đo lường tác động thực tế của trường đại học lên xã hội và môi trường. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở việc các chỉ số này đối chiếu hoạt động của nhà trường với 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc, thay vì chỉ dựa vào số lượng công bố khoa học hay tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp.
Để hiểu rõ cách các trường được “chấm điểm” trong lĩnh vực này, chúng ta cần nhìn vào bốn câu hỏi then chốt mà các hội đồng đánh giá thường đặt ra:
- Giáo dục về bền vững: Nội dung về kinh tế tuần hoàn, quản trị môi trường hay tài chính xanh có được tích hợp vào chương trình đào tạo không?
- Đóng góp từ nghiên cứu: Số lượng công bố khoa học gắn trực tiếp với các SDGs ra sao?
- Quản trị minh bạch: Nhà trường công khai dữ liệu ESG và quy trình ra quyết định như thế nào?
- Gắn kết cộng đồng: Vai trò của trường trong tư vấn chính sách và kết nối doanh nghiệp tại địa phương được thể hiện ra sao?
Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) là một ví dụ tiêu biểu cho giá trị của việc “đo được” thay vì chỉ cam kết. Trong QS World Ranking Sustainability 2025, UEH đã tăng 200 hạng để bước vào nhóm Top 650 thế giới. Đồng thời, trường cũng nằm trong Top 301-400 của THE Impact Rankings 2025 về đóng góp cho 17 SDGs. Những con số này không tự nhiên mà có; chúng là kết quả của một hệ thống dữ liệu được thu thập và báo cáo một cách có hệ thống, nơi ngay cả những thay đổi nhỏ trong hoạt động thường ngày cũng được ghi nhận và chuyển hóa thành bằng chứng cụ thể cho các báo cáo ESG.
Lễ phục tái chế: Ví dụ cụ thể cho SDG 12 trong quản trị đại học
Khi một trường đại học quyết định sử dụng vải tái sinh (rPET) cho bộ lễ phục tốt nghiệp, đó không chỉ là sự thay đổi về vật liệu. Đây chính là minh chứng cụ thể cho mục tiêu 12 của Liên Hợp Quốc về sản xuất và tiêu thụ có trách nhiệm. Trong ngữ cảnh ESG đại học, hành động này chuyển đổi từ một ý định tốt thành dữ liệu thực tế, phản ánh cam kết của nhà trường trong việc giảm thiểu chất thải nhựa.
Đo lường và công bố tác động
Để biến lễ phục xanh thành bằng chứng trước các hội đồng xếp hạng, phòng quản trị cần xây dựng quy trình tính toán rõ ràng. Thay vì những con số chung chung, chúng ta nên tập trung vào các chỉ số định tính có thể kiểm chứng:
- Số lượng sinh viên nhận lễ phục từ vải tái chế.
- Thể tích nhựa được tiết kiệm so với polyester truyền thống.
- Thời gian phân hủy của chất liệu.
Việc so sánh vòng đời sản phẩm giữa vải tái sinh và vải mới giúp làm nổi bật lợi ích môi trường. Dù không cần công bố ngay lập tức, việc thu thập số liệu đầu ra này tạo nền tảng cho báo cáo bền vững tương lai, đáp ứng yêu cầu minh bạch của các chương trình như THE Impact.
Vai trò của đối tác và sự minh bạch
Sự tin cậy trong đánh giá ESG đến từ tính minh bạch trong quy trình cung ứng. Công khai nguồn gốc sợi vải, tiêu chuẩn sản xuất và đối tác đồng hành là yếu tố then chốt. Hợp tác với một Công ty may có kinh nghiệm trong mảng trang phục bền vững giúp đảm bảo chất lượng đồng thời cung cấp các chứng nhận về quy trình xử lý vật liệu. Khi trường đại học công bố chi tiết về chuỗi cung ứng này, hồ sơ đăng ký cho các bảng xếp hạng phát triển bền vững trở nên thuyết phục hơn. Đối tác không chỉ cung cấp sản phẩm mà còn đồng hành trong việc tư vấn các chỉ số môi trường, giúp nhà trường tự tin đối diện với các cuộc khảo sát khắt khe của quốc tế.
Hỏi nhanh đáp gọn về xếp hạng phát triển bền vững
Lễ phục xanh có trực tiếp tăng điểm QS không?
Không. Đây chỉ là một phần trong bộ hồ sơ minh chứng cho SDG 12, góp phần vào tổng điểm của xếp hạng phát triển bền vững nếu được trình bày có hệ thống và logic.
Trường cần làm gì để biến lễ phục xanh thành dữ liệu ESG?
Cần tập trung vào số liệu đầu ra như lưu thải và năng lượng, kèm báo cáo minh bạch, thay vì chỉ thay đổi vật liệu. Các chỉ số ESG đại học này đòi hỏi sự đo lường cụ thể, không phải sự cam kết chung chung.
Có cần hợp tác với đơn vị cung cấp chuyên nghiệp không?
Có. Việc đo lường tác động môi trường cần quy trình chuẩn, từ khâu lựa chọn vải đến sản xuất, để đảm bảo dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.
Xếp hạng bền vững không phải là đích đến, mà là công cụ để trường đại học tự soi chiếu hiệu quả quản trị. Khi một cơ sở giáo dục có thể chứng minh rằng ngay cả bộ đồng phục tốt nghiệp xanh cũng được xem xét dưới góc nhìn ESG, đó là thời điểm chuyển đổi từ những cam kết chung chung sang hành động cụ thể và có thể đo lường. Việc hợp tác với một đơn vị cung cấp đồng phục có khả năng tư vấn sâu về tính bền vững sẽ giúp nhà trường dễ dàng lượng hóa tác động môi trường, biến những ý định xanh thành dữ liệu minh bạch và thuyết phục trước các hội đồng đánh giá quốc tế. Nếu trường của bạn đang tìm cách bắt đầu hành trình xanh hóa này, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn về các giải pháp đồng phục bền vững phù hợp nhất.
